Spinoza Museum Rijnsburg

De tegenwoordig wereldberoemde filosoof werd in 1632 in Amsterdam, in de wijk Vloedenburg (nu Waterlooplein-buurt), geboren. Het huis van zijn ouders is niet bewaard gebleven. Wel zijn er drie huizen bekend waarvan we weten dat Spinoza er enige jaren heeft gewoond, namelijk in Rijnsburg, in Voorburg en in Den Haag.

Spinoza vestigde zich in 1661 in Rijnsburg. Dit dorp was toentertijd bekend als een ontmoetingsplaats voor collegianten, een doperse sekte, waaronder Spinoza vrienden had. In de woning van de chirurgijn Herman Homan had hij als kostganger een kleine kamer, waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep en waar hij zijn overpeinzingen met de ganzenpen neerschreef.

Rijnsburg (museum)

Een heelmeester uit de achttiende eeuw, Johannes Monnikhoff, heeft een aantekening nagelaten, waaruit blijkt dat het huisje waarin Spinoza van 1661 tot 1663 verbleef, een gevelsteen had met een vers van Dirck R. Camphuysen:

Toen dit huisje in december 1896 te koop kwam, reageerde Spinozakenner Willem Meijer onmiddellijk. Hij zorgde ervoor dat het pand werd aangekocht ten behoeve van een op te richten vereniging.

Er werd een vereniging opgericht die het na aankoop zou laten herstellen en er een bescheiden museum zou inrichten dat tot in lengte van dagen kon functioneren als een middelpunt voor de studie van leer en leven van de wijsgeer.

De bibliotheek, die Spinoza volgens de in diezelfde tijd ontdekte boedelbeschrijving van een notaris bij zijn dood in 1677 bezat kon grotendeels worden gereconstrueerd. De perkamenten en leren banden vormen nu een boekenverzameling die uniek is in de wereld, geplaatst in een kamer met de sfeer van een schilderij van Vermeer of De Hoogh.

In deze en in de andere museumkamers treft men verder onder andere portretten aan, evenals facsimile’s van brieven en documenten.

Tot 2001 bestond het museumgedeelte uit twee kamers. De overige ruimtes werden bewoond door een huisbewaarder. Na een ingrijpende restauratie werd op dinsdagmiddag 27 maart 2012 het hele huis, als modern museum ingericht, voor het publiek heropend.