Koerbagh lezingen november 2021

Terug naar Museum |

De eerder in Rijnsburg en Culemborg vertoonde expositie over de vrijdenker Koerbagh is van 16 september tot 19 december te zien in de Embassy of the Free Mind in Amsterdam.

Gedurende de looptijd van de expositie worden er regelmatig publiekslezingen en andere activiteiten georganiseerd. Een overzicht hiervan is te vinden op de site van de Embassy of the Free Mind

Hieronder meer informatie over de lezingen die november 2021 worden gegeven.

4 NOVEMBER 2021: In de voetsporen van Adriaan Koerbagh: Ericus Walten, door Rindert Jagersma

Adriaan Koerbagh was niet de enige die streed voor het vrije denken in de 17e eeuw en dat met de dood moest bekopen. In deze lezing maken we kennis met de vrijdenker Ericus Walten (1662-1697), die Koerbaghs overtuigingen deelde, en uiteindelijk ook diens lot.
Met een ongewoon scherpe en onderhoudende pen bemoeide Walten zich met vrijwel alle belangrijke politieke, theologische en filosofische kwesties van zijn tijd. Geïnspireerd door Adriaan Koerbaghs Bloemhof (1668) schreef hij pamfletten tegen bijgeloof, de inmenging van de kerk in overheidszaken en nam hij het op voor Balthasar Bekker en diens De Betoverde Weereld (1691). Jonathan Israel noemde Walten ‘de meest compromisloze voorvechter van tolerantie, constitutioneel bestuur, en het beperken van het gezag van de kerk van de vroege Nederlandse verlichting’. 


In deze lezing gaat Rindert Jagersma in op het leven en werk van Ericus Walten en zijn gedachtengoed.

Mede dankzij Waltens pamfletten raakte de bevolking bekend met radicale, nieuwe ideeën. Zijn ideeën en geschriften kwamen Walten echter duur te staan. Op 19 maart 1694, na slechts vijf jaar als uiterst productief pamflettist actief te zijn geweest, werd hij in Den Haag gearresteerd en opgesloten in de Gevangenpoort, waar hij uiteindelijk zelfmoord pleegde. 
In deze lezing gaat Rindert Jagersma in op het leven en werk van Ericus Walten en zijn gedachtengoed.

Over Rindert Jagersma
Rindert Jagersma is als boekwetenschapper gespecialiseerd in de Nederlandse boekhandel rond 1700. Hij is verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen waar hij binnen het MEDIATE-project (Measuring Enlightenment: Disseminating Ideas, Authors, and Texts in Europe, 1665-1830) onderzoek doet naar Nederlandse boekveilingcatalogi. Jagersma’s eerdere publicaties betroffen onder meer de pamflettist Ericus Walten en de verspreiding van het gedachtegoed van de vroege of radicale Verlichting, de kwantitatieve benadering van de vroegmoderne boekhandel en de identificatie van de voorheen anonieme drukkers van Benedictus de Spinoza (1632-1677).

Online én offline lezing
De lezing wordt live gestreamd vanuit de Embassy of the Free Mind via Zoom, dus je kunt deze thuis bijwonen. Ook kun je vragen stellen via Zoom. De Zoom-link ontvang je op je online ticket. Een paar dagen na afloop van de lezing krijg je een persoonlijke link naar de opname van de lezing. Als je er op de avond zelf niet bij kunt zijn, kun je de lezing dus alsnog volgen. De opname is beschikbaar tot 4 december.
Daarnaast zijn er 12 plaatsen beschikbaar in de Grote Sael van de Embassy of the Free Mind voor degenen die de lezing fysiek willen bijwonen

Datum – tijd
donderdag 4 november 19.30 – 20.45 uur

Tickets
Grote Sael: € 12,50. Deur open: 18.15 uur. 
Online: € 12,50 / $ 15
Student online € 8,50 / $ 10

Taal
Nederlands

BOEK UW TICKETS

18 NOVEMBER 2021 | Koerbagh and Spinoza: cliff edge versus caution, door Jonathan Israel

Let op: deze lezing wordt in het Engels gegeven.

Adriaan Koerbagh (1633-1669) is een van de meest opmerkelijke, tragische en tot voor kort onterecht onderschatte figuren van de Nederlandse 17e eeuw. Hij en zijn jongere broer Johannes waren de zonen van een succesvolle plateelbakker die jong stierf, in 1644, en hen zodanig welgesteld achterliet dat ze hun leven konden wijden aan studeren en het streven naar de waarheid zonder erbij te hoeven werken. Adriaan, één jaar later geboren dan Spinoza, en zijn jongere broer waren levenslange bondgenoten in hun strijd voor verlichting en intellectuele vernieuwing. Ze bekritiseerden de religieuze ideeën van hun tijd en sprongen in de bres voor basale menselijke vrijheden, met name het recht van ieder mens om te denken, te geloven, te zeggen en te schrijven wat hem goed, waardevol en redelijk lijkt.

In het midden van de jaren zestig van de 17e eeuw woonden de broers voornamelijk in hun geboortestad Amsterdam, waar ze kennismaakten met de basale elementen van Spinoza’s omstreden filosofie. Ze sloten zich aan bij Franciscus van den Enden, die samen met Spinoza’s vrienden die ze waarschijnlijk als student in Leiden hebben leren kennen, met name Lodewijk Meijer and Johannes Bouwmeester, opriep tot wat we volksverlichting kunnen noemen, en tot het verspreiden van Spinoza’s filosofische standpunten, evenals de meest actuele ideeën over geneeskunde, astronomie en wetenschap, in de Nederlandse taal van alledag, zodat iedereen er kennis van kon nemen. Koerbaghs boeken zijn, zoals is opgemerkt, ‘veel uitgesprokener anti-christelijk dan wat Spinoza durfde te schrijven.’ Dat verklaart waarom Adriaan Koerbagh zo’n buitengewoon zware straf kreeg opgelegd: niemand wist de kernboodschap van het Spinozisme en de essentie van de Radicale Verlichting beter of stoutmoediger weer te geven dan hij.

Over Jonathan Israel
Jonathan Israel is specialist in Europese en Europese koloniale geschiedenis van de renaissance tot de 18e eeuw. Zijn recente werk richt zich op de impact van radicaal gedachtegoed (met name van Spinoza, Bayle, Diderot en de 18e-eeuwse Franse materialisten) op de Verlichting en het ontstaan van moderne ideeën over democratie, gelijkheid, tolerantie, persvrijheid en persoonlijke vrijheid. Van zijn hand verschenen onder meer de volgende boeken: The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall, 1477–1806 (1995); Radical Enlightenment: Philosophy and the Making of Modernity, 1650–1750 (2001); Enlightenment Contested: Philosophy, Modernity, and the Emancipation of Man 1670–1752 (2006); en A Revolution of the Mind: Radical Enlightenment and the Intellectual Origins of Modern Democracy (2009).
In Radical Enlightenment schrijft Jonathan Israel dat ‘het tragische verhaal van de gebroeders Koerbagh mogelijk het allereerste voorbeeld in Europa geweest is van officiële onderdrukking van de filosofische “verlichting” van het volk, in tegenstelling tot de traditionele onderdrukking van theologische godslastering.’

Hybride lezing
De lezing wordt tevens live gestreamd vanuit de Embassy of the Free Mind via Zoom, je kunt deze dus ook thuis bijwonen. Ook kun je vragen stellen via Zoom. De Zoom-link ontvang je op je online ticket. Een paar dagen na afloop van de lezing krijg je een persoonlijke link naar de opname van de lezing. Als je er op de avond zelf niet bij kunt zijn, kun je de lezing dus alsnog volgen. De opname is beschikbaar tot 17 december. 
Daarnaast zijn er 40 plaatsen beschikbaar in de Grote Sael van de Embassy of the Free Mind voor degenen die de lezing fysiek willen bijwonen.

Inclusief opname
Een paar dagen na afloop van de lezing krijg je een persoonlijke link naar de opname van de lezing. Als je er op de avond zelf niet bij kunt zijn, kun je de lezing dus alsnog volgen. De opname is beschikbaar tot 17 december.

Datum
donderdag 18 november 2021

Tijd
19.30 – 20.45 uur CEST
19.30 – 20.45 uur AMSTERDAM
13.30 – 14.45 uur NEW YORK
10.30 – 11.45 uur LOS ANGELES

Tickets
Grote Sael: € 12,50. Deur open: 18.15 uur. 
Online € 12,50 / $ 15
Student online € 8,50 / $ 10

Taal
Engels

BOEK UW TICKETS